Bộ đồ ăn trầu bằng vàng triều Nguyễn
Tái hiện không gian văn hóa trầu cau
Trầu cau, nét văn hóa trong truyền thống lâu đời của Việt Nam cách đây hàng ngàn năm. Tuy vẫn giữ một vai trò quan trọng trong các nghi lễ thời hiện đại, nhưng tục ăn trầu trong đời sống đang dần bị mai một. Từ thực tế đó, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với Bảo tàng Dân tộc Học Việt Nam, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và nhà sưu tập Thành Hải Dương tổ chức trưng bày chuyên đề "Văn hóa trầu cau Việt Nam”.
Trong phòng trưng bày chừng 100m2, không gian văn hóa trầu cau được tái hiện sinh động với khoảng 100 kỷ vật, tài liệu, hình ảnh tiêu biểu về văn hóa trầu cau ở Việt Nam với 3 chủ đề: Tục ăn trầu và giá trị của văn hóa trầu cau ở Việt Nam với các nội dung: Nguồn gốc tục ăn trầu của Việt Nam, Bộ dụng cụ ăn trầu, Cách têm trầu - nhai trầu, Những nét đẹp của văn hóa trầu cau Việt Nam, mời trầu. Chủ đề tục ăn trầu của một số dân tộc ít người tại Việt Nam và chủ đề bảo tồn giá trị văn hóa trầu cau Việt Nam. Nhiều hiện vật có niên đại từ thời Lý, thời Lê, thời Nguyễn với những dụng cụ ăn trầu như: bình vôi bằng gốm hoa lam, men trắng, hộp trầu, ống vôi, ống nhổ, dao bổ cau, têm trầu, túi trầu, xà tích... gợi nhớ về thời hoàng kim của tục ăn trầu mà nay chỉ còn tồn tại trong các nghi lễ, hoặc ở lớp người tuổi "xưa nay hiếm”. Có thể thấy, bộ đồ ăn trầu của tầng lớp bình dân được tạo tác đơn giản, bằng những chất liệu dễ kiếm trong đời sống như tre, gỗ, đồng, gốm, vải... Đặc biệt, bộ đồ ăn trầu của tầng lớp quý tộc thuộc bộ sưu tập cung đình triều Nguyễn là những cổ vật quý với các chất liệu vàng, bạc, ngọc, ngà voi... được chế tác hết sức độc đáo, cầu kỳ, tinh xảo.
Khách tham quan trưng bày không gian Văn hóa trầu cau
Thú vị tục ăn trầu của các dân tộc ít người
Không chỉ với người Kinh, nhiều dân tộc ít người ở Việt Nam như: Tày, Nùng, Dao, Thái, Mường, Sán Dìu… ở vùng núi phía Bắc đến các dân tộc dọc theo dãy Trường Sơn, Tây Nguyên như Khơ Mú, Bru, Êđê và người Chăm, người Khmer ở Nam Trung bộ, Nam bộ đều có tục ăn trầu. Giữa các dân tộc, tục ăn trầu có những nét tương đồng, nhưng do không gian văn hóa riêng của từng dân tộc mà có những điểm khác biệt. Đến với bảo tàng, du khách sẽ thấy rất nhiều điều thú vị từ tục ăn trầu của mỗi địa phương, vùng miền. Có thể thấy người dân tộc Xơ đăng nung vôi ăn trầu trong vỏ ốc, những thân cây hay bộ đồ ăn trầu của người Chăm, người Tày, người Khmer… với những hoa văn đặc trưng. Một thú vị nhỏ là hộp đựng trầu của bà Đinh Thị Nguyện, dân tộc Mường, Thanh Sơn (Phú Thọ) được mẹ chồng mua tặng khi bà về làm dâu. Sau hơn 50 năm, hộp trầu của bà Nguyện vẫn được gìn giữ nguyên vẹn, và bà đã tặng lại bảo tàng trong dịp trưng bày này. Có thể thấy, dụng cụ ăn trầu được chau chuốt, trang trí tỉ mỉ chứng tỏ một điều văn hóa ăn trầu có một vai trò quan trọng trong đời sống của người Việt Nam nói chung.
Ngày nay những quan niệm về văn hóa, thẩm mỹ cũng đã có phần thay đổi để phù hợp với sự phát triển của xã hội. Thật khó để có thể thấy được một người con gái đẹp theo kiểu chuẩn mực là "má hồng răng đen”. Tục mời trầu khi khách đến nhà dường như cũng không còn. Thói quen ăn trầu hầu như chỉ còn tồn tại trong thế hệ người cao tuổi, chủ yếu ở vùng nông thôn. Dù vậy, trầu cau vẫn giữ vai trò là lễ vật không thể thiếu trong các dịp lễ hội và trong các nghi lễ truyền thống. Nói đến trầu và cau, hẳn tất cả mọi người Việt đều nhớ đến câu chuyện cổ tích "Sự tích Trầu Cau”, một câu chuyện mang đậm tính nhân văn về tình cảm gia đình, về tình anh em ruột thịt, về tình nghĩa vợ chồng thủy chung son sắt. Và triết lý tình nghĩa Trầu Cau trong văn hóa trầu cau của Việt Nam là sự gửi gắm cho đời sau.
Thiên Ngân
VIEW DECOR - THIẾT KẾ THI CÔNG NỘI THẤT
Nguồn: daidoanket.vn
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
có nhận xét mới